Menstruacja zwiększa ryzyko kontuzji

0
544

Zachodzące w kobiecym ciele zmiany hormonalne mogą wiązać się ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia kontuzji. Do takich wniosków doszli specjaliści badający kobiety uprawiające sport.

Procesy związane z menstruacją mogą bowiem wpływać na metabolizm wysiłkowy i wyniki sportowe. Choć nie tylko cykl miesiączkowy zwiększa ryzyko kontuzji, fachowcy są zgodni, że kobiety aktywne fizycznie powinny w okresie przedowulacyjnym zachować szczególną ostrożność.

 Uszkodzenie więzadła krzyżowego przedniego (anterior crutiate ligament, ACL) jest jednym z najczęściej występujących urazów, na który narażone są sportsmenki. Ponad 20 lat temu Stephen Liu zauważył w przełomowym badaniu na grupie kobiet związek pomiędzy występowaniem kontuzji ACL a płcią, gdyż w więzadłach zawodniczek wykryto obecność receptorów estrogenu i progesteronu. (Kilka lat później wyniki tych badań potwierdził inny zespół naukowy).

W grupie ryzyka uszkodzenia ACL znajdują się przedstawicielki wielu różnych dyscyplin. Należą do nich osoby uprawiające gry zespołowe: piłkę nożną, koszykówkę, piłkę ręczną, ale również narciarstwo alpejskie czy sporty walki. Narażenie na wystąpienie tego urazu wśród kobiet jest nawet sześciokrotnie wyższe niż w grupie mężczyzn. Około 75 procent urazów stawu kolanowego powstaje w sytuacji bezkontaktowej, zaś pozostała część w wyniku rywalizacji z przeciwniczką.

Ryzyko przed owulacją

W latach osiemdziesiątych szwedzcy naukowcy Nielson i Hammar wykonali przełomowe badanie na grupie 86 zawodniczek trenujących piłkę nożną. Okazało się, że kobiety te były bardziej podatne na urazy w okresie przed owulacją, w porównaniu z resztą dni cyklu miesiączkowego. Estradiol, progesteron i relaksyna są głównymi hormonami, które oznacza się badając związek cyklu menstruacyjnego z ryzykiem wystąpienia urazu ACL i hipermobilności więzadeł. W innym badaniu, w trakcie 28-dniowego cyklu menstruacyjnego u sportsmenek oznaczono poziom estrogenu, progesteronu i hormonu luteinizującego. I okazało się, że zwiększone ryzyko urazu także występowało przed owulacją – pomiędzy dziewiątym a czternastym dniem cyklu, bo w tym czasie dochodziło do wzrostu 17-beta-estradiolu.

Ograniczenie ryzyka kontuzji

Już na początku lat dziewięćdziesiątych naukowcy potwierdzili, że stosowanie hormonalnej terapii zastępczej (HTZ) estrogenem zmniejsza ryzyko urazu ACL. Zawodniczki, które poddają się tej terapii mogą zmniejszyć ryzyko urazu nawet o 20 proc. Stosowanie HTZ budzi jednak do dziś kontrowersje, a to ze względu na sprzeczne informacje dotyczące ryzyka zachorowania na raka piersi i jajników. Urazy więzadła krzyżowego przedniego mają – jak wspominaliśmy – wiele różnych przyczyn, więc profilaktyka powinna obejmować przede wszystkim właściwy trening obejmujący priopercepcję pośredniczącą w kontroli nerwowo-mięśniowej, co może poprawiać stabilność stawów kończyn dolnych.

Innymi czynnikami, na które należy zwrócić uwagę jest utrzymanie odpowiedniej masy ciała i poziomu tkanki tłuszczowej, ćwiczenia utrzymujące stabilizację i siłę ścięgna podkolanowego lub innych struktur objętych hipermobilnością. Można także sięgnąć po specjalistyczne procedury wzmacniające struktury stawu kolanowego, np. The PEP Program, czyli Prevent Injury Enhance Performance Program, opracowany przez Fundację Badawczą Ortopedii i Medycyny Sportowej z Santa Monica. Program ten składa się z rozgrzewki, rozciągania, wzmacniania, plyometrii i specyficznych umiejętności ruchowych.

Trening i zaburzenia miesiączkowania

Forum Ginekologiczne wskazuje – powołując się na badania – że kobiety uprawiające lekkoatletykę 3-20 razy częściej uskarżają się na zatrzymanie miesiączkowania. Poza tym kobietom uprawiającym lekkoatletykę częściej doskwierają nieregularne cykle miesiączkowe i plamienia. Badania przeprowadzone na grupie polskich sportsmenek wykazały, że regularność treningów wpływa na zaburzenia miesiączkowania. Im bardziej regularne ćwiczenia, tym częstsze nieregularne cykle i bolesne miesiączkowanie. Specjaliści zauważyli również, że liczba godzin intensywnych treningów w ciągu tygodnia wpływa na wydłużenie krwawienia miesiączkowego.

Źródło: Forum Ginekologiczne, www.forumginekologiczne.pl

Za mało estrogenów

Łukasz Jaśkiewicz, dietetyk sportowy, współtwórca Akademii Dietetyki Sportowej, były kolarz i biegacz średniodystansowy:

– Estrogeny mogą zwiększać ryzyko kontuzji nie tylko poprzez oddziaływanie na więzadło krzyżowe przednie, ale również na tkanki miękkie. I tym samym przyczyniać się do zmniejszenia szybkości i siły skurczu mięśni, co może powodować „sztywność”, czyli hipermobilność więzadeł. Charakteryzuje się ona dysproporcją stężeń kolagenu. Obniżony poziom estrogenów w surowicy może także negatywnie wpływać na metabolizm wapnia oraz obniżać gęstość mineralną kości.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Wpisz komentarz
Wpisz swoje imię